Ăn gì để giảm hồng cầu trong máu giúp góp phần kiểm soát bệnh là vấn đề được nhiều người bệnh đa hồng cầu nguyên phát (Polycythemia Vera – PV) quan tâm. Vậy người bị hồng cầu tăng cao nên ăn gì và bị tăng hồng cầu không nên ăn gì? Tham khảo thông tin dưới đây.

1. Vai trò của chế độ dinh dưỡng trong điều trị đa hồng cầu nguyên phát

Chế độ dinh dưỡng đóng vai trò hỗ trợ không thể thiếu trong quá trình điều trị bệnh đa hồng cầu nguyên phát. Khi được xây dựng khoa học và áp dụng song song với phác đồ y khoa, chế độ ăn phù hợp có thể giúp người bệnh giảm nhẹ triệu chứng, cải thiện chất lượng sống và hạn chế nguy cơ biến chứng nguy hiểm.

Ngược lại, việc ăn uống thiếu kiểm soát, mất cân đối dinh dưỡng hoặc sử dụng nhiều thực phẩm không phù hợp có thể làm trầm trọng thêm các biểu hiện của bệnh, làm tăng cảm giác mệt mỏi kéo dài, đồng thời gia tăng nguy cơ hình thành sỏi thận, huyết khối, cũng như các biến cố tim mạch nghiêm trọng.

Đa hồng cầu nguyên phát là một bệnh lý huyết học mạn tính, đặc trưng bởi tình trạng tăng sinh quá mức hồng cầu trong máu, khiến máu trở nên đặc và nhớt hơn bình thường. Hệ quả là dòng máu lưu thông kém, dễ hình thành cục máu đông, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ, nhồi máu cơ tim, thuyên tắc phổi và nhiều biến chứng đe dọa tính mạng.

Hiện nay, bệnh chưa có phương pháp điều trị triệt để hoàn toàn. Vì vậy, bên cạnh việc tuân thủ điều trị y khoa, người bệnh cần duy trì chế độ ăn uống cân đối, lành mạnh và phù hợp với thể trạng, không quá khắt khe nhưng đủ khoa học để hỗ trợ kiểm soát bệnh lâu dài và nâng cao sức khỏe tổng thể.

Vai trò của chế độ dinh dưỡng khi điều trị đa hồng cầu nguyên phát

2. Ăn gì để giảm hồng cầu trong máu?

Người mắc đa hồng cầu nguyên phát cần đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị theo phác đồ của bác sĩ chuyên khoa. Dựa trên tình trạng bệnh, kết quả xét nghiệm và các yếu tố nguy cơ đi kèm, bác sĩ có thể tư vấn xây dựng khẩu phần dinh dưỡng phù hợp nhằm hỗ trợ kiểm soát số lượng hồng cầu, cải thiện tuần hoàn máu và giảm biến chứng.

Một số nhóm thực phẩm thường được khuyến nghị cho người bị tăng hồng cầu bao gồm:

Thực phẩm giàu chất xơ

Chất xơ có vai trò quan trọng trong việc cải thiện lưu thông máu, hỗ trợ kiểm soát cholesterol và làm giảm độ nhớt của máu. Việc bổ sung đầy đủ chất xơ còn giúp cải thiện chức năng tiêu hóa, hạn chế tình trạng táo bón – yếu tố có thể làm tăng áp lực trong mạch máu.

Người bệnh nên tăng cường sử dụng các thực phẩm giàu chất xơ như: bông cải xanh, rau chân vịt, cà rốt, đậu Hà Lan, ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch, táo, lê, cam, bưởi…

Người bị tăng hồng cầu nên ăn gì giàu chất xơ, ví dụ như bông cải xanh, rau chân vịt…

Thực phẩm giàu kali

Kali là khoáng chất thiết yếu giúp ổn định huyết áp, duy trì cân bằng điện giải và điều hòa lượng nước trong cơ thể. Với người bị đa hồng cầu nguyên phát, việc cung cấp đủ kali giúp hạn chế tình trạng mất nước, từ đó làm giảm hiện tượng cô đặc máu.

Các thực phẩm giàu kali có thể kể đến như: chuối, cam, quýt, bơ, khoai lang, khoai tây, cà chua, dưa hấu…

Thực phẩm giàu magie

Magie có lợi cho hệ tim mạch và đóng vai trò trong việc giảm co thắt mạch máu, hỗ trợ ngăn ngừa hình thành huyết khối. Bổ sung đầy đủ magie giúp giảm nguy cơ đông máu quá mức – một trong những biến chứng nguy hiểm của đa hồng cầu nguyên phát.

Nguồn thực phẩm giàu magie bao gồm: hạnh nhân, hạt điều, đậu phộng, hạt bí, các loại đậu, ngũ cốc nguyên hạt…

Thực phẩm giàu vitamin nhóm B

Vitamin nhóm B, đặc biệt là vitamin B6, B9 (axit folic) và B12, có vai trò quan trọng trong quá trình tạo máu và điều hòa sự sản sinh tế bào hồng cầu. Việc bổ sung vitamin B đầy đủ giúp cơ thể duy trì quá trình tạo máu cân bằng hơn.

Người bệnh có thể bổ sung vitamin nhóm B thông qua các thực phẩm như: ngũ cốc nguyên hạt, cá, trứng, sữa, thịt gia cầm, đậu lăng, đậu xanh…

Thực phẩm giàu canxi và vitamin D

Đa hồng cầu nguyên phát có thể liên quan đến tổn thương tủy xương và làm tăng nguy cơ loãng xương, gãy xương. Do đó, việc cung cấp đầy đủ canxi và vitamin D đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì sức khỏe xương khớp.

Canxi có nhiều trong sữa, sữa chua, phô mai, đậu phụ, rau xanh đậm. Vitamin D có mặt trong cá béo, trứng, gan cá, các sản phẩm tăng cường vi chất. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung vitamin D dạng uống để đảm bảo nhu cầu của cơ thể.

Thực phẩm chứa protein nạc

Protein nạc giúp cung cấp năng lượng, duy trì khối cơ và giảm cảm giác mệt mỏi kéo dài – triệu chứng thường gặp ở người bệnh đa hồng cầu nguyên phát. Việc lựa chọn nguồn protein ít chất béo cũng góp phần giảm nguy cơ tim mạch.

Các thực phẩm giàu protein nạc bao gồm: thịt gia cầm bỏ da, cá, trứng, sữa ít béo, đậu phụ, các loại đậu.

Người bị đa hồng cầu nguyên phát có thể đưa các loại thực phẩm chứa protein nạc vào khẩu phần

3. Bị tăng hồng cầu không nên ăn gì?

Bên cạnh việc tìm hiểu ăn gì để giảm hồng cầu trong máu, người bệnh cũng cần nắm rõ những thực phẩm nên hạn chế hoặc tránh sử dụng nhằm giảm nguy cơ biến chứng và hỗ trợ kiểm soát bệnh hiệu quả hơn.

Thực phẩm chứa nhiều oxalate

Người mắc đa hồng cầu nguyên phát có nguy cơ bị sỏi thận cao hơn. Oxalate là một trong những thành phần góp phần hình thành sỏi thận, vì vậy người bệnh nên hạn chế các thực phẩm giàu oxalate như: một số loại quả mọng, đậu, rau lá xanh đậm, trà đặc…

Thực phẩm giàu purin

Đa hồng cầu nguyên phát có thể làm tăng nguy cơ gout – bệnh lý gây sưng đau khớp. Các thực phẩm giàu purin như nội tạng động vật, thịt đỏ, hải sản, cá nước lạnh có thể làm tăng axit uric trong máu, từ đó khiến gout tiến triển nặng hơn.

Thực phẩm nhiều chất béo

Chế độ ăn nhiều chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa, có thể làm tăng nguy cơ viêm và hình thành cục máu đông. Người bệnh nên hạn chế các món chiên rán, thịt đỏ nhiều mỡ, da gà, kem béo, bánh ngọt nhiều bơ.

Thực phẩm chế biến sẵn

Thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều muối, đường, chất bảo quản và phụ gia. Việc tiêu thụ thường xuyên có thể làm gia tăng nguy cơ viêm nhiễm, rối loạn chuyển hóa và ung thư, không có lợi cho người bị đa hồng cầu nguyên phát.

Thực phẩm gây kích ứng dạ dày – tá tràng

Loét dạ dày – tá tràng là một biến chứng có thể gặp ở người bệnh. Trong giai đoạn này, người bệnh nên tránh rượu bia, đồ uống chứa caffeine, thức ăn cay nóng, nhiều dầu mỡ, sô cô la để hỗ trợ quá trình lành tổn thương.

Thực phẩm chứa caffeine không có lợi cho người bệnh đa hồng cầu nguyên phát

>>> Bài viết tham khảo: Giải đáp thắc mắc: uống trà táo đỏ hàng ngày có tốt không?

4. Gợi ý thực đơn mẫu cho người bị hồng cầu cao

Để giúp người bệnh hình dung rõ hơn về chế độ ăn phù hợp, có thể tham khảo thực đơn mẫu sau:

• Bữa sáng: Bánh mì nguyên cám, trứng luộc, một cốc nhỏ nước ép bưởi tươi.

• Bữa trưa: Salad rau chân vịt trộn dầu ô liu, khoai lang luộc, đậu hũ nướng và một quả chuối.

• Bữa tối: Cá hấp, cơm gạo lứt, rau xào tỏi và một ly nước lọc lớn.

Thực đơn trên chỉ mang tính tham khảo. Người bệnh nên trao đổi trực tiếp với bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng khẩu phần phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.

Gợi ý thực đơn mẫu cho người bị hồng cầu cao

5. Lưu ý về chế độ ăn cho người bị đa hồng cầu

Để tối ưu hiệu quả điều trị, người bệnh đa hồng cầu nguyên phát cần lưu ý thêm một số vấn đề quan trọng sau:

• Thăm khám và tư vấn định kỳ: Người bệnh cần tuân thủ lịch tái khám, thực hiện xét nghiệm máu định kỳ để theo dõi diễn tiến bệnh. Dựa trên kết quả, bác sĩ có thể điều chỉnh chế độ ăn cho phù hợp.

• Tránh bổ sung quá nhiều sắt: Sắt là thành phần cấu tạo hemoglobin trong hồng cầu. Việc hạn chế các chế phẩm bổ sung sắt có thể giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, tuy nhiên cần tuân theo chỉ định của bác sĩ.

• Nạp đủ và vừa calo: Chỉ nên cung cấp năng lượng từ các nguồn thực phẩm lành mạnh như protein nạc, rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt.

• Uống đủ nước mỗi ngày: Uống nhiều nước giúp giảm độ cô đặc của máu, đồng thời hạn chế nguy cơ gout và sỏi thận – những biến chứng thường gặp ở người bị đa hồng cầu nguyên phát.

>>> Bài viết tham khảo: Giai đáp: Người bị tiểu đường ăn táo đỏ được không?

Thắc mắc ăn gì để giảm hồng cầu trong máu đã được giải đáp. Dù không có chế độ ăn uống cụ thể nào dành riêng cho người bị đa hồng cầu nguyên phát nhưng việc áp dụng chế độ dinh dưỡng khoa học, kết hợp với phác đồ điều trị do bác sĩ chỉ định có thể giúp người bệnh cải thiện tình trạng sức khỏe, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Theo dõi ngay Nhịp sống xanh 365 để nhận thêm nhiều thông tin Dĩnh Dưỡng mới nhất nhé!